1500'lü yıllarda, İngiltere'de işler şöyle yapılıyordu:İnsanların çoğu, haziranda evleniyordu Çünkü, senelik banyolarını
Mayıs ayında yapıyorlar; Haziranda henüz çok kötü
kokmuyorlardı. Ama yine de kokmaya başladıkları için, gelinler vücutlarından çıkan kokuyu bastırmak amacıyla, ellerinde bir buket çiçek taşıyordu.
Banyolar, içi sıcak suyla doldurulmuş büyük bir
fıçıdan meydana geliyordu.
Evin erkeği, temiz suyla yıkanma imtiyazına sahipti.
Ondan sonra, oğulları ve diğer erkekler, daha sonra kadınlar, sonra
çocuklar ve en son olarak da
bebekler, aynı suda yıkanıyordu. Bu esnada, su o kadar kirli hale
geliyordu ki içinde gerçekten bir şeyleri kaybetmek mümkündü.
İngilizcedeki
"Banyo suyuyla birlikte bebeği de atmayın"(Don't throw the
baby out with the bath water) deyimi, buradan gelmektedir.
>
Evlerin çatıları, üst üste yığılmış kamıştan yapılıyor; kamışların
altında tahta bulunmuyordu. Burası, hayvanların
ısınabilecekleri tek yer olduğu için, bütün kediler, köpekler ve diğer küçük hayvanlar (fareler, böcekler)
çatıda yaşıyordu. Yağmur yağdığı zaman, çatı kayganlaşıyor ve bazen
hayvanlar kayarak çatıdan aşağı düşüyordu. İngilizcedeki "Kedi köpek
yağıyor"(It's raining cats and dogs) deyimi buradan gelmektedir.
>
Yukarıdan evin içine düşen şeyleri engelleyecek
hiçbir şey yoktu.
Böceklerin ve buna benzer nesnelerin yatakların içine
düşmesi, büyük bir
>sıkıntı oluşturuyordu. Etrafında yüksek direkler ve
üstünde örtü bulunan İngiliz usulü yataklar, buradan gelmektedir.
>
Zemin topraktı. Sadece zenginlerin zemini, topraktan
başka bir şeyden yapılmıştı. "Toprak kadar fakir"(dirt poor) tabiri,
buradan çıkmıştır.
>
Zenginlerin ahşaptan yapılmış zeminleri vardı.
Bunlar, kışın ıslandığı zaman kayganlaşıyordu. Bunu önlemek için, yere saman (thresh) seriyorlardı. Kış boyunca saman sermeye devam ediliyordu. Bir zaman geliyordu ki kapı açılınca, saman dışarıya taşıyordu. Buna mani olmak üzere, kapının altına bir tahta parçası konuyordu ki bunun adı "threshold"(saman tutan; Türkçesi "eşik") idi.
>
Yemek pişirme işlemi, her zaman ateşin üzerine asılı
durumdaki büyük bir
kazanın içinde yapılıyordu. Her gün ateş yakılıyor ve
kazana bir şeyler ilave ediliyordu. Çoğu zaman sebze yeniyor; et pek
bulunmuyordu. Akşam
yahni yenirse, artıklar kazanda bırakılıyor; geceboyunca soğuyan yemek, ertesi gün tekrar ısıtılarak yenmeye devam ediliyordu. Bazen, bu yahni çok uzun süre kazanda kalıyordu. "Bezelye lapası sıcak,
bezelye lapası soğuk,
kazandaki bezelye lapası dokuz günlük" (Peas porridge hot, peas
porridge cold, peas porridge in the pot nine days old)
tekerlemesinin menşei budur.
>
Bazen, domuz eti buluyorlar; o zaman çok
seviniyorlardı. Eve ziyaretçi gelirse, domuz etlerini asarak onlara gösteriş yapıyorlardı. Birinin eve
domuz eti getirmesi, zenginlik işaretiydi. Bu etten küçük bir parça
keserekmisafirleriyle oturup paylaşıyorlardı. Buna "yağ
çiğnemek" (chew the fat) adı veriliyordu.
>Parası olanlar, kalay-kurşun alaşımından yapılmış
tabaklar alabiliyordu.
Asidi yüksek olan yiyecekler, kurşunu çözerek yemeğe karışmasına sebep oluyor; böylece gıda zehirlenmelerine ve ölüme yol açıyordu. Domatesler,
buna sık sık sebep olduğu için, bundan sonraki yaklaşık 400 yıl
boyunca, domateslerin zehirli olduğu düşünülmüştü.
>
Çoğu insanın, kalay-kurşun alaşımından yapılmış tabakları yoktu.Onun
yerine, tahta tabaklar kullanıyorlardı. Çoğu zaman butabaklar bayat
ekmekten yapılıyordu. Ekmekler o kadar bayat ve sertti ki uzun zaman
kullanılabiliyordu. Bunlar, hiçbir zaman yıkanmadığı için, içinde kurtlar ve küfler oluşuyordu. Kurtlu ve küflü tabaklardan yemek yiyen insanların ağızlarında, "tabak ağzı" (trench mouth) denen
hastalık ortaya çıkıyordu.
>
Ekmek, itibara göre bölüşülüyordu. İşçiler, yanık olan alt kabuğu;
aile, orta kısmı, misafirler de üst kabuğu alırlardı.
>
Bira ve viski içmek için, kurşun kadehler
kullanılıyordu. Bu bileşim,
insanları bazen birkaç gün şuursuz vaziyette
tutabiliyordu. Yoldan geçen
insanlar, bunların öldüğünü sanıp defnetmek için
hazırlık yapıyorlardı.
Bunlar, birkaç gün süreyle mutfak masasının üstüne
yatırılıyor; aile,
etrafına toplanıp yiyip içerek uyanıp uyanmayacağına
bakıyordu. Buna, "uyanma" nöbeti deniyordu.
İngiltere, eski ve küçük bir yerdi; insanlar,
ölülerini gömecek yer
bulamamaya başlamıştı. Bunun için, mezarları kazıptabutları
çıkarıyor;
kemikleri bir "kemik evi"ne götürüyor ve mezarıyeniden
kullanıyorlardı.
Tabutlar açıldığında, her 25 tabutun birinde, iç
tarafta kazıntı izleri
olduğu görüldü. Böylece, insanların diri diri
gömüldükleri ortaya çıktı.
Buna çözüm olarak, cesetlerin bileklerine bir ip
bağlayıp bu ipi tabuttan
dışarıya taşıyarak bir çana dolamaya başladılar. Bir
kişi, bütün gece boyu
mezarlıkta oturup zili dinlerdi. Buna, mezarlık
nöbeti (graveyard shift)
denirdi. Bazıları, zil sayesinde kurtulmuş (saved by
the bell); bazıları da "ölü zilci" (dead ringer) olurdu.
Gerçekler bunlar. Kim demiş tarih sıkıcıdır diye
Bu arada "saved by the bell" demişken... kimler izlerdi TRT3'de bu diziyi??? "Zil çalinca" diye çevrilmişti Türkçeye. Tabi o zamanlar "kitleleri" ekrana bağlayan fakat Türkçenin katledilip Türk yaşam tarzıyla alakasi olmayan Türk dizileri yoktu meydanda. Hepsi aynı nakarat aynı senaryolar sürekli bir matem ve melankoli kokuyor ama bizimkiler de dahil herkes müptelasi olmuş. Neyse konudan koptuk... Herkese iyi çalışmalar
Genel Forumlar
