sonraki »

[Ulas Mehmet Camsari]

Temmuz 1, 2007 itibariyle Cleveland Clinic Psikiyatri Bolumunde birinci sene asistanligimi tamamladim. Deneyimlerimi konulara gore grupluyorum :

Ingilizce : Baslarda zorluk cekiliyor, anlama hizla ilerlerken anlatma kismi ayni hizla ilerlemiyor, hastane ici mesleki iletisim hizla gelisiyor, bu konudaki kaliplar hizla ogreniliyor, disarida kullanilan ingilizce ise cok yavas ilerliyor. Sokak dili daha zor, kendini anadilindeki gibi ifade etmek cok zor, belki de 10 yillar gecmeden tam anlamiyla kazanilamayacak bir beceri. Bu konudaki beklentileri dusuk tutmak lazim.  Mesleki iletisim daha dar, daha kolay, psikiyatride normal sinirlara gore daha fazla genislik olsa da, genel olarak mesleki terminoloji ve anlatim kaliplari cok kolay kazanilacak beceriler. Ilk senenin sonu ile ilk gunlerimi karsilastirirsak, ilk gunler bir hastayi sunmakta cok zorlaniyordum, simdi oldukca rahatim, yine de bazen bazi durumlari anlatirken sikinti yasiyorum, ben psikiyatride oldugum icin cok acayip durumlari anlatmam gerekiyor bazen, yine bazen kisinin sosyal hayatiyle ilgili degisik ayrintilara girmem gerekebiliyor, bu biraz da bu duruma goreceli ama bu degerlendirmeyi siz kendi aklinizda yaparsiniz diye dusunuyorum.. Ama yine de ilk gune gore cok fazla ilerleme var. Ama istedigim noktada miyim? Hayir. Hala filmleri izlerken %20 ye yakin kaciriyorum. (Turkce filmleri bile izlerken dikkatsizlikten %10 kaciran birisi icin cok kotu degil herhalde  )

Asistanlik egitimi : Cok guzel, is yuku normal, asiri yuklenme hicbir zaman yok (ozel nobetleri saymazsak), rotasyonlar aylik, her ay baska bir rotasyon yapiyoruz, her ayin sonunda sorumlu hoca sizi degerlendiriyor, siz  de onu, bu degelerlendirmeler , cevrimici bir bilgisayar programi uzerinde yapiliyor. Her 6 ayda bir program sefi "6 aylik degerlendirme" denilen yarim saatlik bir gorusmeye cagiriyor sizi, o gorusmede bu aylik hoca degerlendirmeleri gorusuluyor, genel sikayetler ve genel durum gidisi hakkinda geribildirimler veriliyor karsilikli. Asistanlik egitiminde calisma saatleri icin asistanlara bir ufak kayit defteri veriliyor, her gun hastaneye saat kacta girildigi ve cikildigi o deftere kaydediliyor bu defterler direk olarak ACGME 'ye bildiriliyor, haftalik tum asistanlar icin 80 saat calisma siniri var, nobetler dahil. Ayrica her hafta 7 gunluk bir sure icinde mutlaka bir tam gun (24 saat) bos vakit olmasi da calisma saati sinirlamasi sartlari arasinda. Bu saatlere uymayan programlar uyariliyor, ve israr edilirse kapatiliyor. (kimsenin basina gelmis mi bilemiyorum). Asistanlik senesinde her somesterde bir "retreat" gunu oluyor. O gun kimse ise gitmiyor, asistanlar toplanip oyunlar oynuyorlar, genellikle bugune bir ilac firmasi sponsor oluyor, bir restoranda oluyor. Her donemde yine bir "social hour" oluyor. Yine bugun asistanlar bu defa yakinlariyla birlikte bir restoranda toplaniyorlar. Ilk seneye genel olarak "internship" deniliyor. Bu senesi ortak olan programlar var, ortak olmayan alanlar var. Ornegin, psikiyatri ilk senesi ile dahiliye ilk senesi ayni degil, ama noroloji dahiliye ile ayni. Norolojinin ilk senesi dahiliyede geciyor. Psikiyatrinin ilk sene rotasyonlari 4-6 ay kapali yatan hasta, 4 ay dahiliye (poliklinik, acil,yatan hasta, aile hekimligi), 2 ay noroloji ( 1 ay poliklinik, 1 ay yatan hasta). Psikiyatri nobetleri ayda 5 adet ilk sene. Yani yaklasik 6 gunde bir. Zaten yasal olarak 4 gunde birden fazla siklikta nobet tutulmasi mumkun degil hicbir bransta. Nobetler nasil mi geciyor? Psikiyatride Cleveland Clinic'te 1 asistan noebte kaliyor.  3 adet cagri cihazi  tasiyor. Birincisi kendi cagri cihazi, ikincisi konsultasyon/acil cagri cihazi, digeri ise CIT (crisis intervention team) cagri cihazi.  Psikiyatri acil konsultasyonlari genel olarak psikoz, intihar tesebbusu/agir depresyon, uyusturucu/madde bagimliligi vakalarini iceriyor. Gece boyu acilden gunune gore cok degismekle birlikte ortalama 5 kez araniyoruz. Bunlarin genellikle 1-2 tanesi yatis gerektiren hastalar oluyor. Yatan hasta katlarindan psikiyatrinin konsultasyon ekibinin gunluk takip ettigi tum hastalardan noebt boyunca noebtci sorumlu oluyor ve onlarla ilgili tum islerde nobetci araniyor. Ayrica kriz yonetimi merkezi diye bir yer var. Hastanede hastalar ile ilgili acil bir durum oldugunda (hasta hastaneyi terketmek istediginde, olay cikardiginda, kavga cikardiginda vs) psikiaytri asistani, rahip ve de polis olay yerine gidiyor. Bu cagrilarda psikiyatri asistaninin gorevi hastayi "yetkinlik" yonunden degerlendirmesi ve gerekli mudahaleyi yapmasi. Zorunlu ve hastanin rizasi disinda yatis karari alma hakki taniniyor psikiyatri bolumunde diger bolumlerden farkli olarak. Ohio eyaleti yasalarina gore, pempe form diye bir form var, bu formu psikiyatri asistani imzaladigi zaman hastayi rizasi disinda polis zoruyla hastaneye yatirabiliyoruz. Genellikle tum yatislar hastanin rizasi ile yapilmaya caslisilsa da bazen pempe formu (pink slip) imzalamak ve uygulamak zorunda kaliyoruz. Acile getirilen tum psikiyatrik vaka olan cocuklara da bizim hastanede noebtci psikiyatri asistani bakuiyor. Cocuk psikiyatrisinin ayri nobetcisi yok.Zaten cocuk psikiyatrisi Amerika'da psikiyatrinin yan dallarinda birisi (fellowship).  Cocuk kapali yatan hasta servisi de nobetci asistan tarafindan idare ediliyor. Her hafta 1 gun ogleden sonra teorik derslerimiz okuyor. (didactics). Bu derslerde hocalar, sene basinda belirlernmis olan mufredati anlatiyorlar. Cleveland Clinic Psikiyatri Bolumunde psikolog hocalar ile beraber toplam 150'ye yakin kisi calisiyor. Cogunlugu psikiyatriye ait 8 katli bir binamiz var. (P binasi ). Her sene 7 tane yeni asistan aliniyor. Tum asistanlarin saglik guvencesi hastane tarafindan veriliyor. Tum asistanlara uzerinde isimleri yazili onlukleri, cagri cihazlari, onluk takimlari, kart vizitleri, bir adet calisma masasi, dolap-telefon, hastane tarafindan egitime baslayan tum asistanlara saglaniyor (dahiliye pediyatri haric, 40 ar asistan aldiklari icin calisma masasi ve ofis verildigini sanmiyorum) Her sene bir defa asistanlarin teorik bilgilerini olcen amerika capinda bir merkezi sinav yapiliyor. (Psychiatry Resident In Training Examination - PRITE) Bu diger uzmanlik alanlarinda da var. Bu sinav sonuclari 6 aylik degerlendirmede konusuluyor, tartisiliyor her asistanla. Tum branslarda 2 adet bas asistan var. Bu kisiler nobet cizelgelerini hazirliyorlar, asistanlarin tum isleriyle ilgileniyorlar, program sefiyle asistanlar arasinda bir kopru oluyorlar. Bircok zorlugu olsa da, prestijli bir is ve bircok kisi adayligini koyuyor hersene. Ilgilenen kisiler digerlerinin suresi doldugu zaman aday oluyorlar, ve once asistanlar tarafindan oylaniyor ve sonra program sefi tarafindan ataniyor. PSikiyatri konsultasyon servisi bazen istenen konsultasyonlara yetisemiyor ve asistanlara konsultasyon basina para vermek uzere duyuru yapiyor. O zaman uygun zamani olan ve esktradan para kazanmak isteyen psikiyatri asistanlari 50-100 $/hasta uzerinden para kazaniyorlar. Hastanede yapilan tum konsultasyonlar mutlaka bir hoca tarafindan da gorulmesi ve imzalanmasi gerekiyor, asistan ne kadar kidemli olursa olsun. HAstanedeki tum hastalar, primer sorumlu ekibin hocasi tarafindan her gun gorulmesi gerekiyor. Asistanlik egitimi genel olarak cok guzel. Cok ogretici, geri-bildirimi bol, asiri yuklenmelere karsi asistani koruyucu ama olumsuz yanlari da var tabii. Ozellikle Turkiye'ye geri donmek isteyecek arkadaslar icin, tum ogrendikleri bilgileri ingilizce ogrenmeleri ve ogrendikleri bir cok seyin Turkce'sini yeniden ogrenmek zorunda kalacaklari da bir gercek. Ama yine de bunu asilamayacak bir zorluk gibi dusunmuyorum ben. Bir baska olumsuz yon ise, is iliskilerinin Turkiye ile kiyaslandiginda gorundugunden daha soguk olmasi.

Asistanligin ilk senesinde hayat ve gelir durumlari: Sececeginiz sehrin cok buyuk onemi var. Buyuk sehir mi kucuk sehir mi sorusunu en bastan sormak ve ona gore davranmak lazim. Buyuk sehirlerde (boston-new york) gecim sikintisi gibi sorunlar olabilir, sayet tum Amerika'da asistanlara odenen para asagi yukari ayni (ilk sene icin senelik 38000-42000) arasi degisiyor. (aylik yaklasik 2500-3200 dolar arasi) Seneniz ilerledikce de senelik odemede yaklasik 1000-2000 dolarlik oynamalar oluyor ki aylik alinan maasa cok etkilemiyor. O nedenle buyuk sehirlerin bircok yonden avantaji olsa da bu yonden dezanavantaji oldugu gercek. Maaslarda etkili olan bir diger etmen ise vergiler. Bulundugunuz sehre, eyalete ve federal hukumete ayri ayri vergi vermeniz gerekiyor. Ornegin sehrin luks bir muhitinde yasiyorsaniz, daha fazla vergi vermeniz gerekiyor. Bulundugunuz vize de vergileri belirleyenlerden birisi. H-1 vize ile gelirseniz j-1 vizeye gore aylik yaklasik 250-300 dolar daha fazla vergi vermeniz gerekiyor. Bu da h-1 vizenin bilinmeyen olumsuz taraflarindan birisi. Ise baslamadan once sizlere w-2 formu diye bir form dagitiliyor. Bu formlar sizin vergiden ne kadar muaf tutulmanizi ya da ne kadar vergi vermek istediginizi beyan edeceginiz formlar, Bu formlarda ne kadar cok muafiyet isterseniz, her ay alacaginiz parada o kadar az kesinti yapiliyor ancak sene sonunda (mart ayi) vergi iadesi gunlerinde senelik vermeniz gereken vergiden az verdiginiz tespit edilirse o durumda borclu cikiyorsunuz ve size fazla odenen tum vergiyi geri vermek durumunda oluyorsunuz. (bizim basimizi geldi, yaklasik 700 dolar geri odeme yapmak zorunda kaldik). O nedenle baslangictaki vergi bildirimi ve muafiyetini cok dikkatli yapmak gerekiyor. Maaslar direk banka hesabina yatiyor ya da evinize cek yollaniyor. Cek sistemi burda cok kullanilan bir sistem, Turkiye'de pek alisik olmadigimiz bir sistem oldugu icin baslarda zorluk cekilebiliyor. Ehliyetiniz burda 6 ay gecerli. (ohio eyaleti). Buranin ehliyetinin almak icin yazili ve pratik iki sinava girmeniz gerekiyor. Sigorta yaptirmadan araba kullanmak suc. O nedenle (ayda en az 60 dolar) araba kullanabilemk icin derhal sigorta yaptirmak sart. Araba satin alabilmek icin, ve de ehliyet alabilmek icin sosyal guvenlik numarasi almak gerekiyor. (social security number, SSN). Bu numarayi alabilmek icin calisma izninizle sosyal guvenlik burolarina basvurmak gerekiyor. J-1 vize ve esi (j-2) sosyal guvenlik numarasi alabiliyor. Ama H-1'nin esi (h-2) alamiyor cunku calisma izni yok. Bu da h-1 in bir baska bilinmeyen olumsuz yonu.

Sosyal Hayat : Cleveland icin konusursak, insanlar cok izole yasiyorlar. Hayatlar, is, ev ve alisveris merkezleri ucgenine hapsolmus durumda. Yakin arkadasliklar, yakin asistanlik iliskileri pek yok, o kadar yok ki bunlari sistem kisilerin girisimlerine birakmayip kendisi ustlenmeye calisiyor (residency retreat, social hour vb.) Turkler ile olan ilisikler de daha degisik. Amerika'da uzun yillardir yasayan Turk topluluklari da sartlara uymus ve  daha degisik davranislari benimsemis oluyorlar. Bu degisiklik olumsuz anlamda degil sadece Turkiye'de beklenen davranislardan degisik, ne Amerikali gibi ne de bekledigimiz gibi oluyor bazen. Bu da herhalde beklenebilecek bir sonuc, yargilanacak bir tarafi yok.

Askerlik : Askerlik ertelemesi icin , Amerika'da bulunan Turkiye Buyukelciliklerine ya da konsolsluk temsilcilerine basvurabiliyorsunuz. Birkac sehirde var (new york, sikago) Turkiye'deki askerlik subeleri ile bir isiniz yok. Bu merkezlere calistiginiz yerden verilmis bir mektup, pasaportunuz, saglik sigortanizi belgeleyen sigorta kartiniz gibi birkac belgeyi guvenli ve hizli bir belge ile yolluyorsunuz. 3-4 gun icinde geri geliyor ve askerliginiz kontratinizin uzunlugunca erteleniyor. 3 seneyi gectikten sonra ise bedelli askerlik icin basvurabilir konuma geliyorsunuz.

Yazilanlarla ilgili ozel sorulari olan olursa bu baslik altina eklerse ben de yanitlamaya calisirim.


 - Dr. Ulas M. Camsari -

[efx]

Nitelikli yazı(lar) için teşekkürler.

[asderk]

Çok onemli bilgiler için teşşekkür ederim.Uzmanlık surecinde verilen J-1 Vizesini H-1'e değiştirebilmek için ne yapmalıyız?...
Teşekkür ederim.

[neuro]

Tesekkurler Ulas abi,
Elinize, agzınıza saglik. Darisi bizlerin basina..
Askerligi buradan ayrılmadan once de erteletebiliyoruz sanırım, degil mi?
Tabii bu soruya "PunK"tan da cevap gelebilir

[drdr]

ellerine saglik super...
yazilarini birlesitirp bir kitp cikarmayi dusunebilrisn

[Bora(PunK)]

Harika Ulaşcim, eline sağlık, darisi hepimizin zamani gelip de ilk senesini foruma anlatmasina diyorum...

[Gamze Balci Camsari]

 Sevgili Ulas;

Yazilarini begeniyle takip ediyorum. Sana olan hayranligim her yazinla giderek artiyor  .

Iyi ki varsin...

 Gamze

[akcardio]

Vallahi Gamze benim de hayranlıgım surekli  artıyor. Umarim kıskanmazsin .
Saka  bir  yana ,Ulas bu  yolda  sadece  verdigi  destekle  degil  ayni  zamanda entelektuel  yapisiyla da  herkese  ornek  bir  kisilik.
Alkisliyorum!!!

[Ulas Mehmet Camsari]

Sevgili arkadaslar, ovgu dolu yazilariniz icin cok tesekkur ederim, cok mubalaga etmissiniz efendim. Bu tesekkurler beni cok mutlu ediyor, boyle kuru kuru yazi yazmaktan otesini de yaparim, yapariz, yapiyoruz hatta. 

Yalniz onemli bir noktayi unutmusum onu ekleyeyim. Gecirdigim bir yilda benim tum deneyimlerime ortak olan, bana her konuda sonsuz destek vermis olan ve yasamis oldugum herseye anlam katan esim Gamze'nin payini vurgulamayi unutmusum. O olmasaydi belki de bu bir yil hic olmazdi, olsaydi da bu denli anlamli olur muydu supheli. Evlilik ve ECFMG macerasi gibi konulara hic girmiyorum -girsem herkese evlenin diyecegim, siz de sacmaliyor artik bu diyecekseniz -  su kadarini soyleyeyim ,bu ise giren herkese Tanri'dan Gamze gibi bir es diliyorum.

[Hakan]

çok teşekkürler Ulaş, 8-9 gündür foruma giremiyordum.. Yazını görünce çok sevindim

[Ufuk]

Engin bilgilerinle ve tecrübelerinle bizi aydınlattığın için çok teşekkürler ULAŞ! Bu bilgiler o kadar değerli ve o kadar umut verici ki umarım emeğinin karşılığını en iyi şekilde alırsın. Bundan sonrası için kolay gelsin

[kısıl]

yurtdışında observer olarak gitmek isteyen arkadaşlar..
amerikayı ben ayarlayamam ama almanya,belçika ve hollanda için yardımcı olablirim..

[hassah54]

Ulaş Abi yazın gerçekten çok güzel teşekkür ederiz. Benim merak ettiğim bir durum var şu H-1 ve J-1 vize konusunda. Görünüşe göre rahatlık ve edinebilme söz konusu olduğunda J-1 daha avantajlı durumda. Ya da şöyle dersem H-1 in tek avantajlı olduğu durum çalışmakta olduğun hastane dışında da nöbet tutup biraz daha fazla para kazanabilmek midir?

[Ulas Mehmet Camsari]

Ulaş Abi yazın gerçekten çok güzel teşekkür ederiz. Benim merak ettiğim bir durum var şu H-1 ve J-1 vize konusunda. Görünüşe göre rahatlık ve edinebilme söz konusu olduğunda J-1 daha avantajlı durumda. Ya da şöyle dersem H-1 in tek avantajlı olduğu durum çalışmakta olduğun hastane dışında da nöbet tutup biraz daha fazla para kazanabilmek midir?

Merhaba Hasan,
Cevap vereyim,
H-1 ve J-1 konusunu cok defa yazdik, bir baska baslikta ben her bildigim detayini karsilastridim. Ozet geceyim.

H-1 calisma vizesi,daha zor alinir, Step 3 gerekir, kadrolari azdir, daha cok vergi kesilir maasindan eline daha az para gecer, suresi 6 yildir, uzatmasi zordur, kurum disi "moonlight" (=disarda nobet)  'a  izin verir, h-1 esi olan h2 calisamaz (calisma izni alamaz), herhangi bir egitim programindan baskasina gecmen cok zordur, h1 ile egitim sonrasinda amerikada kalman cok daha kolaydir, herhangi bir sarti yoktur.


J-1 egitim vizesidir, daha kolay alinir,tipta uzmanlik icin sponsoru ECFMG dir, Step 3 gerekmez, kadrosu cok boldur, herhangi bir egitim programindan baskasina gecmen cok kolaydir, tum yabanci doktorlarin buyuk cogunlugu J-1 ile gelir, sonrasinda amerikada calismak ya da kalmaya devam  etmek istiyorsan (kisacasi h-1 e cevirmek istiyorsan) 2 sene kurali vardir, 2 sene ya ulkene donup calisirsin, ya da 3 sene amerikada "waiver" yaparsin ("underserved" bolgede calisirsin), j-1 daha az vergi oder, j-1 esi olan j-2 calisabilir, ayni egitim kurumu icinde "moonlight" yapmana izin verir ama dis kurumlarinda vermez,h-1  sinirli eyalette (10 tane) mumkundur, suresi 7 yildir, uzatmasi cok kolaydir, 7 yildan sonra da ek uzatmalara izin verebilir, senelik verilir genellikle, her sene uzatma cilesi vardir, bitirdikten sonra amerikada kalmak istiyorsan "underserved' kapsamina giren (amerikanin %85 i giriyor zaten) yerlerde calismak kousluyla h-1 e cevirebilirsin. Bu isleme yukarida soyledigim gibi "waiver" denir.

j-1 ile H-1 arasindaki herkesi ilgilendiren temel fark, egitim sonrasi amerikada kalabilme olanaklaridir. H-1 ile kalman sartsizdir, J-1 sarta baglidir. Ama amerikada kalmak istersen mutlaka kalirsin. j-1 ile kalmak isteyip de kalamayan kimse yoktur. O nedenle bu vize islerine cok kafayi takmamanizi tavsiye ederim. Bu isler devede kulaktir benim dusunceme gore, bu islerle kafayi mesgul edip "amerika'da ihtisas" plani ile ilgili cok temel gercekler konusunda esas sorulmasi gereken hayati sorular hep atlaniyor. Bu sorulardan bazilari

Amerika'da ihtisas bana ne gtirecek?
Sonrasinda ne yapacagim?
Amerika'da mi kalacagim. donecek miyim?
Donersem Turkiye'de ne yapacagim?
Kalirsam Amerika'da ne yapacagim?
Yukaridaki sorulardan herhangi birine verdigim herhangi bir cevaptan ne kadar eminim?

Bu temel sorulardan amerika'da kalacagin konusu "kesin" ise, H-1 icin ugrasmak mantikli olabilir. Her turlu belirsiz durum icin, herhangi bir vizeyi kafaya takmaya gerek yok. cunku her iki vize de herseye olanacak sagliyor, hicbir konuda hicbir buyuk engel teskil etmez. Her iki vizeyle de gelen, ve keyfine gore engelleri asip sectigi cesitli yollara giren bir suru insan vardir. Bir suru ornegi dusunerek cevap vermeye calistim. Benim vizeler konusundaki vizyonum budur. Forumda her iki vize ile , hatta vatandaslik ile ihtisas yapan arkadaslar vardir, onlar da katkilar yaparlar. vize konusu burda gelisirse, ayri bir basliga tasiriz.

[canan]

Merhabalar Ulas Bey. Verdiginiz bildiler icin cok tesekkurler. Bir soru da ben sorayim. Diyelimki j1 ile ihtisasa basladim. Ihtisas yaparken esim vasitasiyla yesil karta sahip olursam j1 dan kurtulabilirmiyim. Bu konu hakkinda bilginiz varmi? tesekkurler, iyi calismalar.