Türkiye'de ihtisas yapıp Amerikan Board sınavına girmek mümkün mü?
- Cevap : Pratikte hayir.
- Peki ornekleri var midir : Evet.
Bazi tanimlar : "Board eligible" ne demektir?Board sinavina girebilir demektir.
Kimler "board eligible" olabilir?Amerika icinde ACGME tarafindan akredite edilmis programlardan birinden mezun olanlar.
"Board eligible" olmak icin tum ihtisas programini bastan sona bitirmek sart midir?Hayir. Ama PGY-1 senesini mutlaka Amerika'da yapmak sarttir. Ozel istisnalar olur ise, Amerika disindaki ihtisas sureleri ilgili eyaletteki 'medical board' tarafindan onaylanabilir.
"Board certified" olabilmek icin evvela "board eligible" olmak sart midir?Evet.
"Board eligible" olmak Amerika'da hic tahsil almadan mumkun olabilir mi? Teorikte evet. Benim bildigim ozel ornekler senelerce Amerika'da yan dal uzmanliklari yapmis olanlardir, sonradan geriye donup , amerika disinda aldiklari anadali amerika'da tekrar etmeden "board eligible" olmuslardir. Yani sinirlari ve sartlari zorlamislardir ve sistemin zayif dustugu ve onlara ihtiyaci oldugu anlarda belli baglantilari da muhtemelen kullanarak bu tip ozel ayricallari kendilerini saglamislardir. Bu kisilerle bu isin detaylarini bizzat gorusmeniz gerekir. Bildigim degisik hayat hikayelerini bu sekilde ozetledim. Benim bildigim Amerika'da hicbir egitim almadan direk gelip "board eligible" olmus ve hemen "board certified" olmus hicbir ornek yok. Pardon bir ornek olabilir ! Gazi Yasargil. Onun da "board certified" oldugundan emin degilim.
Amerika'da "board certified" olmadan Amerika'da uzmanlik pratigi yapilabilir mi?Evet. ECMFG sertifikasi (USMLE Step 1 + Step 2 + Clinicial Skills Assessment) ve USMLE Step 3 sinavi ile Amerika'da lisans almak mumkun. Lisansi olan herhangi bir doktor Amerika'da yasal olarak herseyi yapabilir. Ornegin beyin cerrahisi uzmanligi yapmadan beyin ameliyati yapma hakkina yasal olarak sahiptir. Ancak bu egitimi olmadan hicbir cati altinda malpraktis sigortasi yaptiramayacagi icin boyle bir sey pratikte yapilabilir degildir. Demek ki "board certified" olmak ya da olmamayi birakin, uzmanlik egitiminizi tamamlamamis bile olsaniz lisansli bir doktor olarak yasal cercevede herseyi yapabilirsiniz. Ancak size sigorta saglayacak ve kol kanat gerecek bir kurumun ya da bir sistemin olmasi gerekir. Bu kurumlarin ve sistemlerin neredeyse hepsi de size malpratis sigortasi yaptirmak icin "board certification" isterler. Kimisi "board eligible" olmanizi da kabul edebilir. Kimisi ikisi de olmadan bunu yapabilir. (Cleveland Clinic'te benim sahsen tanidigim ornekleri var) . Yani demek ki Amerika'da uzmanlik pratigi yapmak icin Amerika'da uzmanlik yapmak zorunda degilsiniz, bosluklari vardir. Size kol kanat gerecek, sizin uzmanliginizi taniyacak bir hastane ya da kurulus bulursaniz, bu pratigi o hastane ile sinirli olarak kullanmaniz mumkundur. Bu eyaletten eyalete de ilgili yasal duzenlemerin farkliligi nedeniyle ceistlilik gosterebilir.
Onceki istisnalari ornek alarak bir yol cizmek mumkun olabilir mi?Bence hayir. Hicbir sistemde kurallar delinmez degildir, goruldugu gibi olmaz denilen seyler olmaktadir. Ornekleri vardir. Ancak bu tip istisnai orneklerin hicbirisi yola bu istisnalarin olmasini bekleyerek cikmamislardir diye dusunuyorum. Her istisna birbirinden cok farkli onceden kestirilemez bazi hayat dinamiklerinin degisik tecellileri sonucunda gercek olmustur. Bu istisnalar olsun diye belli bir yol izlemek mumkun degildir. O nedenle Amerika'da ihtisas gibi bir hayati kokten degistirecek, asla ihtisas ve mesleki egitimle sinirli kalamayacak hayat degisiklerini sizlere dayatacak bu karari verirken istisnalari ornek alarak yola cikmak kadar buyuk risk olamaz. Bu riske de degmez. Koskoca bir mesleki kariyeri Amerika yolunda normalde olmayacak yollari zorladiktan size gelecekte falanca ozel bir durumun saglayacagi istisnayi esas alarak heba etme riskine katlanmak neresinden bakilirsa bakilsin bence mantiksizdir. O nedenle ara yollari bulma cabasindansa, ana yol bu kadar herkese acikken, Amerika'nin bircok tip bransinda yabanci doktorlara bu kadar kotu bir sekilde ihtiyaci varken,koca saglik sistemi yabanci doktorlara fena bir sekilde bagimli iken, mesru yollar son derece acikken, bu isi yoluna yordamina gore yapmak ve en basindan o sekilde plan yapmak en mantikli secenektir.