Herkese selamlar. Uzun suredir yazmak istiyordum. En sonunda firsat oldu.

Daha once gorustugum yerleri acik acik yazacagimi soylemistim ama bu fikrimden vazgectim. Program isimlerini vermek cok etik olmayacak cunku samimi itiraflarda bulunacagim. En azindan bire bir paylasirim ama burda ilan etmemek acisindan isim vermeden genel tavsiyelerde bulunacagim. Aklima geldikce de buraya ekleyecegim.

Kendi tecrubelerimdir, kendi fikirlerimdir, kisisel yorumlarimdir. Bastan pesin pesin soyluyorum 

***Gorusme daveti almak, ise kabul olmak icin cok onemli bir firsat yakaladiginizi gosteriyor. O dakikadan itibaren skorlarinizin ya da cv nizin hicbir onemi yoktur. Cunku sizi cagiran kisi sizlerin herseyini degerlendirerek sizi cagirmaya karar vermistir ve o dakikadan itibaren sizi gormek ister, isin en sikintili bolum gecilmistir artik sizin icin yepyeni sifirdan bir sinav baslamaktadir. O sinavin ondan onceki kozlarinizla cok az ilintisi vardir. Cok zayif bir basvuru yapmis olsaniz bile aldiginiz gorusme sizi ayni programa cok guclu bir basvuru yapan adayla ayni statuye koyuyor. Demek istedigim budur.

***Gorusmeye genellikle programdaki her kontenjan icin 10 kisi cagrilir. Iyi basvuru alan bir programsa 5, cok tercih edilen bir programsa 3-4 e kadar iner. Yani adam 4 kisilik yer icin 40 kisiyle gorusur normalde. 7 kisilik yer icin 70.  Eger her bir kontemjani icin az kisiyi gorusmeye cagiriyorsa  kendisiyle gorusmeye gelecek kisilerin o kurumu ilk siraya ya da yukari siralara yazacaginda guveniyor demektir. Bu aldiginiz teklifin onemini daha da artirir cunku o takdirde 1 kontenjan icin 6 ya da 7 kisiyle yarisiyorsunuz demektir. Bu kisilerin hepsi de sizinle ayni yere ilk siraya yazacak diye bir sey yoktur, cok iyi bir yer bile olsa , iyi yerle gorusen aday mutlaka baska iyi yere de cagrilmistir ve orayi yazma sansi da vardir, oraya kabul olma sansi da vardir. Yani 50 kisilik gorusme kadrosu icin mesela 10 kisi alacaklarsa sansiniz fena degil demektir.  Yani uzun lafin kisasi gorusmelerde gorusulen adaylarin da gorustukleri yeri begenmesi lazim. Cunku gorustukten sonra :

gorusulen adaylar gorustukleri kurumlari/programlari
gorusen kurumlar gorustukleri adaylari

siralayacaklar. Bu siralama karsilikli bilgisayar tarafindan birbirine kirdirilacak ve sonucta buna MATCH = Eslesme denecek.


Bu nedenle gorusen kurumlarin isimleri ne kadar buyuk olursa olsun, gorustukleri adaylarin oaryi tercih etmesine muhtaclar aksi takdirde eslesme denen durumda acik birakabilirler. Acik birakan programlar o hafta icinde telefonla sokaktan adam toplarlar (SCRAMBLE) ki bu bir program icin en son arzulanan seydir (eliyle secmek varken, muhtac duruma duser)Bu duruma dusmemek amaciyla gorusmeye gelen adaylarin gozlerini boyamaya calisirlar, ne kadar unlu ya da ne kadar buyuk isimleri olursa olsun mutlaka sizi tavlamak icin kimi zaman abartili kimi zaman gercek kimi zaman zayif yonlerini saklayacak ifadeler bombardimanina tutarlar sizi , asistanlariyla, hocalariyla, binalariyla.

***Gorusmeler onceden randevu usuluyle yapilir.

Once basvurursun: yanit beklersin, olumlu yanit ya da olumsuz yanit gelir, kimisinden yanit gelmez. Kimisinden de 'cok basvuru oldu bizim program cok kompetitif bir programdir kusura bakma seni gorusmeye cagiramadik' diye birsey gelir. Bu bazen gercek bazen de palavradir. Dokuntu bir programdan boyle bir mektup alabilirsin, bu seni cagirmamalarinda baska bir sebep oldugu anlamina gelebilir. Ya yabancilarla gorusmuyordur, ya alacagi adamlari coktan ahbap cavuslar arasindan baglamis arkasini saglama almistir, ya da isin icinde baska birsye vardir. Buyuk kurumlar mutlaka yanit yazarlar, ne kadar cok basvuru alirlarsa alsinlar... Yine de adi cok buyuk olup yanit yazamayan da olabilir. Basvurup da yanit alamassaniz moralinizi bozmayin, Amerika buyuk bir yer, cok iyi yerler var, iyinin iyisi var, bir tek 'iyi' yok, birden fazla 'cok iyi' var.Bir yerden kapanan bir kapi baska yerden acilir. Birisinin hayir dedigini digeri evet diyebilir.

Basvurduktan sonra, basvurudugun kurumun 'residency director' u ya da sozcusu sana eposta yollar. 'Bizimle gorusmek ister misin? Biz seninle gorusmek istiyoruz' diye. Sana haftanin hangi gunleri gorusme yaptiklarini yazarlar. Sana uygun zaman araligindan bir gun secmeni soylerler. Bir gun secersin ve geri yazarsin. Anlasirsaniz o gune 'schedule' edilir ve 'confirmation letter' denen bir sey alirsin.

***Birden cok gorusmeler icin biraz sikintili bir durum vardir. Turkiye'den gidiyorsaniz, isin ekonomik boyutu ! Hepsini siraya dizmek, otelleri ayarlamak, seyahatleri ayarlamak cok zor oluyor. Cok para gidiyor. Bu kisim icin buyuk paralari gozden cikarin cunku yapacak hicbir sey yok. Ben tum gorusmelerimi 2 haftanin hergunune sigdirdim. Gerekirse pazarlik yapabilirsiniz. Ben su gun ordayim ve bosum, falanca sehirden gelecegim aksam donecegim, kabul ederseniz gelirim, yoksa mumkun degil, Turkiye'deyim calisiyorum param yok gibi mazeretler one surerek istediginiz gunleri almaniz mumkundur. Bu sekilde zorlamaktan kacinmayin. Onlarin da size ihtiyaci var unutmayin !

Bu sikintili donem icin ;

Google Earth
www.hotels.com
www.travelocity.com
www.expedia.com
www.orbits.com
Bir adet limitsiz kredi karti 

...tum ihtiyaclarinizi karsilar. Oteli bulursun, google'dan bakarsin kac dakika suruyor o adres gorusecegin yere, ona gor eyakin bir yerden otel reservasyonunu yaparsin. Diger siteye girip ucak biletini ayarlarsin. Ucak bileti alirken sadece gidis seklinde alirsaniz cok pahaliya gelir. Gidis donup alip donusu yakin. Sorun degil. Ya da 'Multiple Trips' secenegini tiklayin o daha ucuz oluyor. Ama en ucuz yol A sehrinden B sehrine sonra da C sehrine gidecekseniz, hepsini gidis donus almak. Komik ama en az 0.75 oraninda daha az odersiniz donusu yakmaniza ragmen !

Ben 15 gunluk seyahatimi planlamadan once elimde tum otellerin rezervasyonlari (paralari odenmis) tum ucaklarimin biletleri (e-bilet, parasi odenmis) elimde hazirdi.
Oyle ki sabah New York'tayim gorusmeyi yapiyorum aksam 6 ucagiyla Cleveland'a gidiyorum orda kaliyorum otel rezervasyonu hazir, sabah gorusmemi yapiyorum, aksam falanca ucagiyla Baltimore'a gidiyorum vs.

Bu isi bu sekilde cozmekten baska bir yol yoktur. Bosuna aramayin. Acentalardan uzak durun. Bol bol taksiye bineceksiniz, cebinize de saglam nakit koymak lazimdir. Otelden hastaneye, hastaneden otele sonra havalanina, havalanindan otele, otelden hastaneye seklinde, her taksi parasi en az 20 dolar tutar, vergi + bahsis vermek zorundasin, 25 olur, ortalama, yuzlerce dolar taksi parasini gozden cikarin bir defa 5 den fazla gorusme icin. Sirf taksi anilarimi  yazsam burayi doldururum. Bilmedigin sehirdesin, toplu tasim yoksa taksiden baska secenegin yok. Ayrica taksi oyle sokaktan bulunmuyor. Taksiyi aksamdan arayacaksin ki sabah istedigin saatte otele gelsin. Yoksa sabah kalkip da aarsan en az 30 dk surer gec kalirsin. Bu tip ayrintilara dikkat. Taksicilerle sohbet edin. Pratik olur, gorusme onceleri iyi olur. Bir de bu sitelerden ucak bileti alirken mutlaka sehirdeki hangi havalanindan kalktigina dikkat edin. Kalacaginizi yere yakin mi dikkat edin. New York'da 12 tane havaalani var hepsi de faal. Birisi cehennemin dibindeyse taksiye 50 dolar bayilirsiniz hem de gec kalirsiniz. Hangi havalnindan kalktigi sitedeki ucus 'kopru'lerinde yazar, genellikle havalanlari (ABC) gibi uc harfle kisaltilir, anlasilmazdir biraz dikkat etmek lazim. Bu planlamaya azami dikkat ve titizlikle alkolsuz bir zamaninizda, rahat bir aninizda, baglantisi hizli olan bir bilgisayardan yaniniza bir arkadasinizi alarak yapin. Bu seyahat plani cok onemli. Saatlerle gunlerle dans edeceksiniz. Bu tecrubenizi hayat boyu unutmayacaksiniz.  En ufak bir aksaklik size korkunc bir sekilde geri doner, hersey arapsacina doner. Ozellikle cok gorusmeyi arka arkaya yapiyorsaniz ki bun isteyeceksiniz cunku diger turlu cok pahaliya gelir -Turkiyeden gidecekler icin konusuyorum-

***Gorusmeler sabah baslar aksam biter. Genellikle 8 de basliyor, genellikle 4.30 da bitiyor. 7 de cagiran da oluyor, 5.30 da birakan da. Ucak biletlerinizi almadan once ne zaman biter ordan havalani ne kadar surer diye sorun. Bunlari sorun yirtici olun, insiyatifi ele alin. Ordaki gorusme sekreterleri var, 'residency coordinator' diye gecer, isleri gucleri budur. Herseyi sorun, bin defa sorun.

***Telefona gerek yok, hersey eposta ile cozuluyor, gereksiz panige kapilip size gorusme teklif eden yerleri aramaya kalkmayin Turkiye'den.

***Gorusmeler sirasinda laubali kiyafetler giymeyin. Ceket olsun. Siyah olabilir, $ik olsun temiz olsun, tras guzel olsun, ciddi bir insan izlenimi vermek lazim, bu bir is gorusmesi unutmayin. IS GORUSMESI !!! Ogrenci almiyor, size para odeyecek, sizin ustunuzden para kazanacak, sizi uzun sure calistiracak, o bir isveren. Bunu sakin unutmayin. Turkiye'den gelenlerin aliskin olmadiklari bir sey bu. Sizi ise alacak kurum sizin maasinizi cebinden verecek. Bu psikoloji ile sizi degerlendirdigini unutmayin. Cok buyuk bilim adami olmanizdan cok , derslerinizi cok iyi calisiyor olmanizdan daha cok, usmle skorlarinizdan cok cok daha cok artik sizinle bir is gorusmesi yaptigini ve sizin o kurumun carkina nasil katkida bulunacaginizi, isleyise adapte olup olamayacaginizi dusunuyor olacak !O dakikadan itibaren sizden cok yuksek skorlar almis olanlarla da, size 20 yayin basmis olanlarda da tamamen esit sartlarda baska bir sinav icine girdiginizi unutmayin. Sizi oraya cagirmissa, digeriyle es gordugu icin cagirmis demektir. Kasila kasila gideceksiniz oraya.  Ilk sirada tercih edilecekmis gibi, lutfediyor gibi...

***Gorusmeler sirasinda size sorulmasi muhtemel sorulari calisin. Bunlar internete var, ben bana sorulmus olan sorulardan bir demet sunuyorum :

neden burayi istiyorsun
neden psikiyatri istiyorsun
yan dal dusunuyor musun
dusunuyorsan ne dusunuyorsun
neden o yandali dusunuyorsun
daha once doktorluk yaptin mi - klinik -
bana ilginc bir tip anini anlat
bana ilginc bir hastani anlat
arastirma yapti mi
yaptiysan ne yaptin
yapmadiysan neden yapmadin
bana kendini anlat
bana kardesini anlat
bana aileni anlat
baban ne is yapar
annen ne is yapar
tip disi ilgi alanlarin var mi [cv den gelebilir]
burayi gercekten istiyor musun
amerikada kalmak mi istiyorsun
donmek mi, evetse neden
hayirsa neden
bana en son okudugun kitabi soyler misin ?


ne tur kitaplar okursun
shakepeare okudun mu 
shakepeare in karakterlerinde ne bulursun   


bana turkiyeyi anlat
amerikada daha once yasadin mi
daha once bir hastanede bulundun mu amerikada
bulunduysan o hastanede sana ogretilen bir seyi anlat
Baska hangi programlarla gorustun
kac programla gorustun [cevaplamak zorunda degilsin]
Turkiye neden ab ye girmek istiyor


vs..

***Kesinlikle yalan bir seyi cv ye yazmayin. KESINLIKLE abartmayin ! Sakin ha !

***Kesinlikle ilginc bir aninizi calisin, ilginc bir hastanizi dusunun planlayin. sorulursa dusunuyormus gibi yapip cevaplarsiniz.

***Kesinlikle samimi olun. Sov yapmayin. Onlerinde herseyiniz var, kimisi calisilmis, alti cizilmis, farketmedikleri birseyi hatirlatmaya calismayin.

***Guler yuzlu olun. Kendinize guvenli olun. Oraya gitmenizin onlar icin sans oldugunu dusunun. Boyle dusunurseniz beden diliniz zaten o sekle girecektir.

***Size kac programla gorustugunuz gibi bir sorulursa, dogru cevabi vermek zorunda degilsiniz. Ben su cumleyi tercih ederim 'Ben heryeri degil, kaliteli olduguna inandigim mutlu bir yeri istiyorum, basvururken cok secici davrandim, az yere basvurdum -20 den fazla soylemeyin- tekliflerin de hepsine gidemedim -ekonomik nedenler- gidecegim yerleri de secmek durumunda kaldim.' Bu benim cevabimdi. Sizlerin kac yerle gorustugunuzu anlamalarina imkan yok. Ogrenmeleri yasal da degil, mumkun de degil. ERAS tamamen sakli tutar bilgilerinizi. Tek yol tanidiklari baska bir program sefi ile sizin hakkinizda gorusmek olabilir. Bu da ayni sehir icindeki programlarda olabilir. O nedenle ayni sehir icinde birden fazla programla gorustuyseniz, size sorulursa onlarin adini verebilirsiniz. O konuda gercek olmayan bir sey soyleme riskine girmenizi taviye etmem. Benim Boston'da gorustugum programlarin ve basvurdugum programlarin bazilarinin birbirlerinden haberi oldugunu ogrendim sonradan.

***Kimse size kendilerini kacinci siraya yazacagini sormaz. Merak etmeyin.  Boyle bir soruya yanit vermek durumunda kalmayacaksiniz. Sormalari da yasal degil.

***Gercekten her gittiginiz yeri cok istiyormussunuz gibi yapin. Orayi ilk siraya ya da ilk 2 siraya yazmaniz icin gecerli sebepler bulun ve onlara soyleyin. Sona yazacak bile olsaniz, oraya muhtac kalabilrsiniz ve yeterince ilgili davranmadiginiz icin sizi yuksek yazmayabilirler.

***Gorusme sonrasi mutlaka her gorustugunuz yerin sefine eposta atin, hemen sonra degil, ortalama 2 tane ama zamana yayarak. Marta kadar cok zamaniniz var. Onlari ilk 3 e ya da 2 ye yazacaginizi acikca soyleyin. Kimse sizin neyi nasil siraladiginizi ogrenemez. NRMP sitesi bu konuda yasalarla baglidir. O yuzden yalan soyleyebilirsiniz. Cunku onlar da yalan soyluyorlar. Sizinle ilgilnenler sizi ararlar. telefon ederler, ya da o bolmun asistanlarindan sizlere yazilar gelir, pesinizden kosuldugunu anlarsiniz. Pesinizden kosuyorlarsa kosuyorlardir ve bunu belli ederler, sakin ola ki bunlar herkese goz kirpiyor demeyin, seni ariyorsa agzini ariyordur, tepeye yazacagindan emin olursa orayi garantiledin demektir.

***Cv nizi iyi calisin. Sakin yalan bir sey , ya da ucundan takildiginiz bir hobinizi cok iyi yapiyormus gibi bir izlenim vermeye calismayin. Karsinizdaki adam bu isi her sene yapiyor. Yillardir yapiyor. Cok yetenekli ya da farkli olmaniz gerekmiyor. Oraya cagrildiysaniz zaten dusunuluyorsunuz demektir, samimi olmak ve durust olmak, cok yetenkli ama guvenilmez olmaya mutlaka galip gelecektir. Cok onemli bir hobiniz varsa bunu guzel pazarlayin. Ressamsaniz, giderken bir resminizi hediye edin. Tip disi ugraslarinizi pazarlamak icin onceden plan yapin, gecis cumleleri kurun. Kitap okumak muzik dinlemek gibi komik hobiler yazmayin. Dunyada kitap okumayan ve muzik dinlemeyen bir tek insan yok zaten. Kitap okumamak ve muzik dinlememek deseniz daha cok makbule gecer eminim. Bu tip seyleri yazarsaniz gulunc olursunuz. Kitap okuyorsaniz, ve gercek bir kitap kurduysaniz, ornegin rus edebiyati deyin ilgi alani olarak. Cv'nize entellektuel birseyler koymak lazim. Yoksa da bulun birseyler. Uydurun ama dikkat edin, uydururken ustunuze gelindiginde cikabileceginiz bir sey uydurun. Uydurmaktan kastim yalan yazmak, yoktan var etmek degil,kendinizde zayif olabilecek ama yesertilebilecek bir ilgi alani varsa bunu oraya yazin ama yola cikmadan once onunla ilgili konusacaginiz bir iki kelimeyi hazirlayin, karsi bir atakta kacabileceginiz bir delik mutlaka hazirlayin. En cok uydurukculuk, hobiler kisminda yapildigi icin,oraya yazacaginiz seylerin en cok saldiriya acik yerler oldugunu ve en cok dogrulanma gerekliligi olabilecek seyler oldugunu unutmayin.Satranc oynuyorum ve derecelerim var diye yaziyorsaniz,o aksam yemeginde bir turnuva oyuncusuyla satranc oynamaya hazir olun. Olmaz demeyin ! Ozelliklle dil konusunda sakin yalan soylemeyin.Sirf bir dil daha yazabilmek icin -mesela- kekeme Almancanizi oraya kaktirmaya calisirsaniz,Almanca yapilan bir sakaya cevap vermeniz gerekebilir. Az bucuk Ispanyolcamla oraya 'beginner' diye yazdim diye adam bana ispanyolca MMSE yaptirdi! Pacami zor kurtardim. Kurtaramassan nolur? Birsey olmaz ama cok cok ayip olur, seni bir gunlugune tanima sansi bulan bir adam seni kaderinle oynayabilir. Burdaki en buyuk suclardan biri YALAN !

***Tum gorusmelerde ayni sorulara ayni yanitlari verin. Klise sorular illa ki sorulur. Size neden o bransi sectiginiz sorulacak bu Allahin emri. Bu sorunun cevabini hazirlayin ezberleyin hep ayni seyi soyleyin.
Fevri ve dogaclama olmayin. Nasil olsa yapariz birseyler demeyin. Orda sizi tanimalari icin 4-5 saatiniz var. Dogaclama yaparsaniz, eslesme de dogaclama olur.

***Genellikle sohbet havasinda gecer. Arada kritik sorulari kaktirirlar, neyin girip ciktigini anlamassin bile. Samimi havaya sicak havaya kapilip da laubali davranis icine girmeyin. Rahatlamayin. Hep gardinizi almis olun, ama samimi ve durust olun. TIP sorusu sorulmaz merak etmeyin. Sohbet gibi olur. Rahat gibi gecer. Ama dedigim gibi arada bos bulundugunuzda kilici sokar cikarirlar, kan kaybindan gidersiniz. Sinir bozucu tipler, laubali gorusmeciler olabilir. Siz aldirmayin profesyonel olun.Sizinle aksama kadar 10 kisi gorusecek. Genellikle yarim saat surer bir gorusmeciyle. Sizinle yaptiklari gorusmelerden sonra bir form doldururlar, bunu $efe verirler. Orda konusulan hersey bir sekilde nota dokulur. Bunlar Amerikali, herseyi skorlarlar. Kakara kikiri demeyin isi cok ciddiye alin.

Sizlerlerle samimi olarak tecrubelerimi paylastim. Soylediklerim arasinda genel gecer olmayan bir suru sey olabilir, akliniza yatmayanlar olabilir. Siz baska turlu duymus da olabilirsiniz. Ben sadece kendi penceremden gordugum kendi dogrularimi yazdim. Ise yaramayacagindan kuskulu oldugum hicbir seyi yazmadim. Bilginize sunulur.
Umarim yardimci olacaktir.
Buraya aklima geldikce yazarim. Ozel sorular olursa buraya eklerim.
Sevgilerimle,

 Ulas Camsari