|
Bu sekilde bir konusma biraz kulaktan dolma gercekci gorunmuyor, bu sekilde bir pratik direnc olsa bile bu sekilde tecellisinin ben mumkun olabilecegini pek zannetmiyorum, yani "biz senin ancak su dallarda uzmanlasmana izin veririz" gibi bir yetkili agizdan cikan laftin olacagini ben zannetmiyorum. Bu is lafla soylenmez, bu is uygulanir.Tabii ki Amerikalilarin girmesinin cok daha kolay oldugu yerler var. Bunu esitsizlik olarak gormene pek katilamiyorum. Sonucta Amerika dunyadaki doktorlara hizmet vermek onlari yetistirmek misyonu almis bir ulke degil. Elbetteki kendi vatandasinin onceliklerine gore davranip, kendi ulkesinin ihtiyaclarina gore yurt disi talebi degerlendirecek ve ona gore davranacak. Bu sadece Amerika icin degil, Turkiye icin de, butun ulkeler icin de gecerli. USMLE sistemi butun dunyadaki doktorlara" amerika'da herkes esittir, tum dunya yarissin iyi olan kazansin" diyen bir sistem tabii ki degildir. USMLE sistemi , Amerikanin ihtiyaci olan yerlere yurt disindan gelen doktorlari yerlestirmek amaciyla isletilen bir sistem. Cok parlak yabanci doktorlari da yer yer Amerikali mezunun onune koyan da bir sistem ayni zamanda. Ancak bu bir kural olacak degil. Ben Amerika'nin orgutsel davranisinin avukati degilim , Amerika'nin avukati hic degilim -allah korusun- ama su da bir gercek ki basarili olmak istiyorsak, oyunun kurallarni bilmeliyiz ve ona gore oynamaliyiz, hersey bir yana gercekci olmaliyiz.
Amerika'da doktorlukla ilgili bugune kadar benim farkedebildigim basit gercekler :
1-Amerikan mezunu nereye isterse haliyle oraya girmesi icin butun kapilar oncelikle ona acilir. -pek tabii ki-
2-Amerikali mezunlar, Amerika'daki asistan ihtiyacini karsilayacak kadar yeterli degildir (100/150)
3-Amerikali mezunlarin dolduramadigi yerler icin istekli yabanci mezunlara yer acilir. Bu, hersey sanki esitmiscesine yurutulur pek tabii olarak. Kimse sana "sen yabancisin biz seni ondan gorusmeye cagirmadik demez, ancak o programdaki son 10 senelik asistanlar arasinda bir tane yabanci varsa, bu senin oraya yabanci oldugun icin cagrilmadigin anlamina gelir, bu programin amerikali mezunlarca yeterince ilgi gordugunu gosterir, bunu anlamak da sana duser. Bunu soylemek onlara dusmez haliyle. Adamlar kalkip da 'biz senin falanca yerlerde uzmanlik yapmana izin verebiliriz' demelerini gerektirecek bir durum olmaz, bu zaten uygulanir, adam seni gorusmeye cagirmaz olur biter. Ihtiyaci varsa cagirir, yoksa cagirmaz. Bu bu kadar basittir.
4-Amerika'da genel cerrahi, dahiliye, pediyatri, psikiyatri, aile hekimligi , anestezi vb birkac bransa girmek yabanci doktorlar icin zor sayilamaz. Amerikalilar tarafindan daha cok talep goren -ki bu da seneden seneye iklimden iklime degisebilir- yerlere yabanci mezunlarin girmesi haliyle cok zordur. Oralarin daha kaliteli, daha yuksek skorlu adaylar ariyor oldugundan degil, oralarda yabanci doktorlara daha az ihtiyac duyuldugundandir. Bu 2 kere 2 nin 4 etmesi kadar net bir gercektir ve bu basit gercegi buyuk ideallerinizi kurarken lutfen dikkate aliniz.
5-Amerika'da Amerikanin ihtiyaci olan alanlarda doktorluk yapmaya raziysaniz bir yabanci mezun olarak zor bir is degildir, tek yapmaniz gereken o kadar parayi bayilip sinavlari alip bosluk birakan uzmanlik alanlarina girmeye razi olmanizdir. Bu ne uzmanlik alanlarini kucultur ne de digerlerini yuceltir. Arz-talep dengesini, tibbin kutsal disiplinlerini branslarini degerlendirmekte kullanmak cok sik yapilan baska bir yanlistir benim farkedebildigim kadariyla.(bunu simdi aklima geldigi icin soyledim, bu konuyla ilgisiz ama teget bir konu diye) Bir uzmanlik alanini TUS'ta puani yuksekse bu oraya talebin yuksek oldugunu/ihtiyacin fazla oldugunu/o seneki mezunlarinin egilimini/mevcut kadro sayisini gosteren bir gostergedir. Kardiyolojinin aneztezi ve reanimasyondan daha degerli bir brans oldugunu gosteren bir sey degil. Tiptaki tum disiplinler ayri sanattir ve hepsi bir butundur. Benzer arz-talep dengesi Amerika icin de gecerlidir. Orda da Amerika'nin gercekleri devreye girer. Bu yine ayni sekilde herhangi bir uzmanligi digerinin onune koymaz.
6-Amerika, dunyadaki doktorlari istedikleri uzmanlik alanlarinda uzmanlastirmakla yukumlu bir ulke degildir. Boyle bir misyonu olan dunyada hicbir ulke hicbir devlet olamaz. 'vay efendim bu adamlar beni falanca uzmanliga almiyorlar , nerde esitlik' demek durumu iyi okuyamiyor oldugunu gosterir. Lutfen durumu dogru okuyalim. Butun bir sene tum amerikada 100 kisinin alindigi bir uzmanlik alanina 500 amerikan mezunu basvurmusken kapida 99'lu notlara bekleyip de "nerde esitlik" cigliklari atmak bizleri gulunc duruma dusurur, dahasi basarili olmamizi engeller. Kimse size esit olacagini iddia etmiyor.Esit olacagini beklemek nerden cikiyor onu anlamadim? Turkiye, Kazakistan'dan, Arabistan'dan mezun olup da Turkiye'de uzmanlik yapmak isteyenlere esit olacagini iddia ediyor mu? Kim eder yahu? Boyle sacmalik olur mu? Olmaz. Bu son derece basit ve acik gercekleri gormeyip bunlara USMLE TRAJEDISI adini vermek gercekci olmuyor.
Bunun adi burda neler olup bittigini anlamamak oluyor. Neler olup bittigini anlamak icin bol bol sormak gerekiyor. Neler olup bittigini dogru okuyan ECFMG sahibi bir yabanci doktorun herhangi bir trajedi yasamasi soz konusu olamaz benim fikrimce. Son olarak kardiyoloji konusunda gelirsek...
Kardiyolojide uzmanlasmak zor bir sey degil. Once gelip dahiliyeye gireceksin ki bu kolay. Sonrasinda kardiyo yan dalina basvuracaksin, o da dahiliye yan dallari arasinda cok tercih edilen bir yer olsa bile illa ki bir yer bulursun gitmek icin. Amerika cok buyuk bir yer.
Daha once de soylemistim, hep soyluyorum bu isteki en buyuk zafer ECFMG sertifikasini cebinize koymak. Sonrasinda siz artik bu isi istemeseniz bile bu is sizi zorla icine alir, illa ki bu sisteme girersiniz. Bu sertifikayi almakla ugrasmak zor is, dayanmak zor is, para harcamak zor is, pratik sinavi almak kolay degil, -sinavin zorlugundan degil, gelmesi gitmesi vb..- hersey bir yana sabretmek zor is. Bu sure icinde sehir efsaneleri ile ugrasmak yerine sinavlara konsantre olmak ve biran once sertifikayi cebe koymayi dusunmek lazim.
Moral bozulacak birsey yok , aynen devam diyorum, cok basarilar diliyorum
Ulas Camsari
|